Centar za arhitekturu Beograd je projekat Žene u arhitekturi realizovao tokom 2013. godine. Ova knjiga, kao njegov rezultat, prikazuje rad i iskustva žena arhitekata u Srbiji od početka 20. veka do danas. Na 160 strana sakupljeni su autorski tekstovi i intervjui, praćeni ilustracijama, koji prikazuju najznačajnije ženske autore i njihove projekte. Cela publikacija je dvojezična, na srpskom i engleskom jeziku.

Postavljajući pitanja o položaju i ulozi žena u arhitektonskoj praksi nekad i sad, nadamo se da ćemo obogatiti našu profesiju u Srbiji, a globalnoj zajednici pružiti prikaz lokalne arhitekture kroz prizmu njenih ženskih stvaralaca.

Centar za arhitekturu Beograd se posebno zahvaljuje koleginici Mileni Zindović, na velikom trudu i entuzijazmu u realizaciji naših ideja.

Zahvaljujemo se i Ministarstvu kulture i informisanja Republike Srbije, koje je finansijski pomoglo izdavanje ove publikacije.

Do svog primerka knjige ćete najlakše doći ako kontaktirate direktno Centar za arhitekturu na books@cab.rs.

Centar za arhitekturu Beograd posebno je ponosan na studije stanovanja koje se nalaze u našoj arhivi, a koje su nastale u nekadašnjem Centru za stanovanje Instituta IMS.

Današnjim istraživačima ove studije, sprovedene i publikovane pre oko 30 godina, mogu se na prvi pogled učiniti prevaziđenim ili suviše krutim i matematički preciznim. Treba, međutim, imati u vidu da je krajnji rezultat višegodišnjeg rada na ovim studijama bila publikacija Uslovi i tehnički normativi za projektovanje stambenih zgrada i stanova (tzv. crvenu knjiga), niz pravila i propisa kojima je definisan minimum koji stambeni prostor mora da zadovolji, a koji su primenjeni u realizaciji stambenih objekata i naselja u svakom smislu značajno boljih od savremene produkcije.

Danas, kada je izgradnja socijalnih stanova ponovo aktuelna, kao i štednja na svakom mestu u procesu projektovanja i gradjenja objekata, iznova se okrećemo ovim istraživanjima, a standardi za koje su se tadašnji autori izborili olakšavaju posao projektantima.

Navodimo spisak dostupnih studija, fototeka stanova i zbornika radova, uglavnom izrađenih u Centru za stanovanje:

Bešlić, Vukica, Čanak, Mihailo: Standardizacija dimenzija sanitarne i kuhinjske opreme u stanu, Centar za stanovanje IMS, 1974.
Čanak, Mihailo, Luković, Zorana: Uporedna analiza funkcionalnih mogućnosti skeletnih sistema i sistema sa poprečnim nosećim zidovima, Centar za stanovanje IMS, 1978.
Čanak, Mihailo, Utvrđivanje upotrebne vrednosti konstruktivnih sistema, Centar za stanovanje IMS, 1983.
Čanak, Mihailo: Ekonomske posledice projektantskih odluka, I deo, Centar za stanovanje IMS, 1983.
Čanak, Mihailo: Funkcionalna koncepcija stanova u IMS sistemu, Centar za stanovanje IMS, 1974.
Čanak, Mihailo: Funkcionalni aspekti konstrukcije stambenih zgrada, Centar za stanovanje IMS, 1979.
Čanak, Mihailo: Funkcionalni aspekti opreme stana, Centar za stanovanje IMS, 1973.
Čanak, Mihailo: Funkcionalni aspekti organizacije stana, Centar za stanovanje IMS, 1973.
Čanak, Mihailo: Funkcionalni aspekti stambenih zgrada i stanova: Model vrednovanja projektantskih mogućnosti konstruktivnih sistema CS’84.K, Centar za stanovanje IMS, 1984.
Čanak, Mihailo: Industrijsko oblikovanje i proizvodnja komponenata skeletnog sistema: Funkcionalna koncepcija stanova u IMS sistemu, Centar za stanovanje IMS, 1975.
Čanak, Mihailo: Uticaj organizacije stana na upotrebnu vrednost stambenog prostora, Centar za stanovanje IMS, 1974.
Čanak, Mihailo: Vrednovanje kvaliteta u stambenoj izgradnji i stanovanju, doktorska disertacija, Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu, 1983.
Fototeka stanova, Beogradska naselja Kijevo – Kneževac, Sveska I, Centar za stanovanje IMS, 1983.
Fototeka stanova, Centralna zona Novog Beograda I, Centar za stanovanje IMS, 1978.
Fototeka stanova, Centralna zona Novog Beograda II, Centar za stanovanje IMS, 1979.
Fototeka stanova, Fleksibilni stan II, Centar za stanovanje IMS, 1981.
Fototeka stanova, Novi Beograd, Centar za stanovanje IMS, 1980.
Gavrilović, Branka, Janković, Ivan, Petrovar, Ksenija, Čanak, Mihailo: Model vrednovanja stanova i stambenih zgrada CS’80, II deo: Kvalitet stambene zgrade, Centar za stanovanje IMS, 1980.
Gavrilović, Branka: Funkcionalni aspekti veličine stana, Centar za stanovanje IMS, 1973.
Izgradnja, posebno izdanje, Stan i stanovanje
Izgradnja, vanredni broj, Inpros, 1973.
Janković, Božidar: Priručnik za projektovanje višespratnih kolektivnih stambenih zgrada u montažnom sistemu IMS sa pregledom tipologije rešenja, Centar za stanovanje IMS, 1992.
Janković, Ivan: Metodologija izrade prostornih standarda stana i zgrade, I deo, Centar za stanovanje IMS, 1981.
Karadžić, Branislav: Objekti društvenog standarda u montažnom skeletnom sistemu IIM, Institut za ispitivanje materijala SRS, 1966.
Kara-Pešić, Živojin, Janković, Ivan, Gavrilović, Branka: Koncept novog naselja, tom 2, Centar za stanovanje IMS, 1979.
Kara-Pešić, Živojin: Fleksibilnost i stanovanje, Centar za stanovanje IMS, 1977.
Kovačević, Slobodan: Bibliografsko istraživanje literature o modelima sa osvrtom na modele aplikativne u industrijalizovanom načinu gradnje, seminarski rad, postdiplomske studije iz urbanizma, Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu, 1973.
Kovačević, Slobodan: Korišćenje stambenih struktura u objektima koje su realizovali članovi poslovnog udruženja Inpros iz Beograda, Centar za stanovanje IMS, 1973.
Ksenija Petovar: Model programiranja stambenih struktura, I i II deo, Centar za stanovanje IMS, 1980/1981.
Naučno-stručni skup: Kvalitet stanovanja i ljudske potrebe, Centar za stanovanje IMS, Zavod za zgradarstvo IGH, Gradbeni centar Slovenije, 1979.
Naučno-stručni skup: Položaj učesnika u stambenoj izgradnji, Centar za stanovanje IMS, Zavod za zgradarstvo IGH, Gradbeni centar Slovenije, 1983.
Priručnik za primenu građevinskih sistema, materijala i elemenata u stambenom fondu JNA, Sveska 1, Institut za ispitivanje materijala SRS, 1988.
Priručnik za primenu građevinskih sistema, materijala i elemenata u stambenom fondu JNA, Sveska 2, Institut za ispitivanje materijala SRS, 1988.
Privremeni standard stana usmerene stambene izgradnje, Gradbeni centar Slovenije, Centar za stanovanje IMS, 1974.
Savetovanje: Utvrđivanje upotrebne vrednosti stanova, Gradbeni centar Slovenije, 1971.
Standardi za projektovanje stanova i stambenih zgrada, Centar za stanovanje IMS, 1980.

Bilteni nekadašnjeg Centra za stanovanje, koji su izlazili sedamdesetih i početkom osamdesetih godina prošlog veka, kada je i sam Centar za stanovanje u okviru Instituta IMS bio aktivan, dragoceno su svedočanstvo ne samo o njihovom radu, već i o ukupnom stanju i načinu rada i razmišljanja u arhitekturi i urbanizmu tog vremena. Bilteni su sadržali prikaze projekata, konkursnih rešenja i realizacija, ali i teorijskih istraživanja.

Urednik je bio arh. Božidar Janković, inače autor velikog broja izuzetnih arhitektonskih objekata, poput novobeogradskih blokova 22 i 23. Među autorima priloga nalaze se dr M. Čanak, sa svojim projektima i studijama, brojni poznati projektanti, kao što su B. Janković, B. Karadžić, prof. A. Stjepanović, kao i istraživači arhitekture i grada Ž. Kara-Pešić, dr I. Janković, prof. dr K. Petovar. Od pripadnika tadašnje mlađe generacije, pojavljuju se tekstovima, projektima, crtežima ili dizajnom, između ostalih, D. Simić, P. Napijalo, N. Novakov, S. Kovačević, prof. M. Timotijević.

Svi brojevi imaju sadržaj sa apstraktima priloga i na engleskom jeziku.

Informacije, Bilten Centra za stanovanje Instituta IMS

Centar za arhitekturu Beograd u svojoj biblioteci poseduje sledeće brojeve ovog časopisa, u originalu ili digitalizovane (koje možete preuzeti sa ove stranice):

Bilten CS 15

Bilten CS 16

Bilten CS 17

Bilten CS 18 (samo u digitalnom obliku)

Bilten CS 19

Bilten CS 20

Bilten CS 21

Bilten CS 22

Bilten CS 23

Bilten CS 24 (samo u digitalnom obliku)

Bilten CS 26

Bilten CS 27

Bilten CS 28

Bilten CS 29-30

Posebnu zahvalnost dugujemo kolegi Đorđu Alfireviću, kao i koleginicama iz organizacije Grupa arhitekata, koji su nam ustupili svoj skenirani materijal. Više informacija o radu nekadašnjeg Centra za stanovanje, kao i o aktivnostima neformalnog udruženja istog imena, osnovanog 2012. godine, može se pronaći na adresi www.centarzastanovanje.com.

Centar za arhitekturu Beograd takođe poseduje časopise koje je paralelno sa biltenima Centra za stanovanje, izdavao Centar za prednapregnuti beton Instituta IMS. Pored tehnički orijentisanih priloga, i u ovim biltenima su objavljivani interesantni prilozi iz oblasti arhitekture. Urednik je bio dr Ivan Petrović, pionir istraživanja metodologije (arhitektonskog) projektovanja. Pored imena autora koji se pojavljuju i u biltenima Centra za stanovanje, ovde su, uz samog I. Petrovića, objavljivali i drugi, kao dr I. Svetel ili prof. Z. Lazović.

Ovaj časopis izlazio je kao:

Bilten IMS

Godina I, Broj 1, januar 1974. do Godina XI, Broj 5-6, novembar 1984.

Bilten Instituta IMS

Broj 1, januar 1986. do Broj 1-2, decembar 1993.

Svi navedeni brojevi dostupni su u originalnom (papirnom) obliku. Ukoliko posedujete neke od brojeva (posebno one koje mi nemamo), skenirane ili na papiru, javite nam se!

Novi  dvobroj 73/74 časopisa za arhitekturu i urbanizam DaNS izašao je iz štampe. Gost – urednik broja je mr Dragana Konstantinović.

Dugo očekivano izdanje je posvećeno novoj generaciji i predstavlja prikaz više grupa mladih arhitekata i njihove prakse: Autori (Dijana Novaković, Aleksandra Nikitin, Maja Trbović i Dušan Nenadović), re:a.c.t. (Srđan Tadić, Dejan Milovanović, Grozdana Šišović), Antipod (Branko Nikolić, Petar Savić i Milan Stefanović), tim arhitekata FTN Novi Sad, a2arhitektura (Dijana Adžemović Anđelković, Vladimir Anđelković, Ranko Pavlović i Dejan Danilović), im.architectur (Miloš Mirosavić i Ivana Popović), 4od7 (Đorđe Stojanović, Milutin Cerović i Vladimir Pavlović).

Temu novih arhitektonskih ideja zaokružuje tekst Centra za arhitekturu naslovljen Umesto manifesta.

Novi dvobroj donosi i intervju sa Nielom Leechom, gostujućim predavačem na FTN u Novom Sadu, prikaz dela nagrađenog arhitekte Asifa Kahna, nove instalacije u parkovima Kelna, projekat Heron kule u Londonskom sitiju.

Osvrt na savremenu urbanističku i arhitektonsku praksu, dodelu Tabakovićeve nagrade arhitekti Slavku Županskom, tekuće izložbe i izdavaštvo su redovni sadržaji DaNSa.

Posebno su detaljno prikazane poslednje aktivnosti Udruženja arhitekata Srbije.

Prigodnim osvrtom Društvo arhitekata Novog Sada se oprostilo od svog uzornog i poštovanog člana, preminulog arhitekte Slobodana Jovanovića.

Promocija časopisa zakazana je za 14.6.2012. u 19 časova u prostorijama DaNS, Svetozara Miletića 20 u Novom Sadu.

U četvrtak, 10. maja u 11 sati u prostoru Kafe-kluba iznad knjižare Službenog glasnika, Kneza Miloša 16, održaće se promocija knjige “Antologija Arhitekture i Civilizacije” autora arhitekte Aleksandre Mokranjac.

Ova Antologija, u izdanju Službenog Glasnika, je zbirka tekstova o graditeljskom nasledju od praistorije do savremenog doba, u kome autorka naučne i istorijske činjenice, njihov kontekst i značenje, svojim spisateljskim umećem i poetičnim jezikom interpretira, predstavlja i povezuje u celinu koja predstavlja “minimum znanja stanovnika i simpatizera srpskog govornog područja.

Aleksandra V. Mokranjac, rođena, živi i radi u Beogradu, gde je 1988. god. diplomirala na Arhitektonskom fakultetu, Odsek projektovanje, u klasi profesora Dejana Nastića. Eseje, priče i prikaze objavljuje u periodici, od 1992.godine. Član ULUPUDS-a, samostalni umetnik od 2002. godine. Antologija je njena treća knjiga. Objavila je 2 romana: Transkripcija (Geopoetika, 2006.) i Opsenarenje (Srpska književna zadruga, 2010.).

Grupa urbandesign.rs učestvuje na uređenju 71. broja Časopisa za arhitekturu i urbanizam Društva arhitekata Novog Sada (DaNS). Broj je posvećen omiljenoj temi urbandesign.rs-a – Javnom gradskom prostoru.

U broju će, između ostalog biti prikazani: Konkurs za Evropsku nagradu za javni gradski prostor (u organizaciji CCCB-a), stvaralaštvo grupe WEST 8, objekat VITRA house, hrvatski i srpski paviljoni na Bijenalu arhitekture u Veneciji, manifestacije Dan ORISA u Beogradu i Mesec arhitekture- Salon arhitekture u Novom Sadu i drugim.

Za novi broj DaNSa pišu mnogi autori iz zemlje i inostranstva na temu značaja javnog gradskog prostora.

Broj će izaći iz štampe do kraja godine.

Dodatne informacije i prijavljivanje preko sajta Inzenjerske komore Srbije.

Dodatne informacije i prijavljivanje preko sajta Inzenjerske komore Srbije.